- nl
advocaat
- fr
- avocat
- en
- lawyer
- de
- Rechtsanwalt
Geeft juridisch advies en verdedigt partijen. Behoudens uitzonderingen mogen alleen advocaten pleiten, maar voor de meeste rechtbanken mag je ook zelf verschijnen.
80 van 80 begrippen
Geeft juridisch advies en verdedigt partijen. Behoudens uitzonderingen mogen alleen advocaten pleiten, maar voor de meeste rechtbanken mag je ook zelf verschijnen.
Een rechtbank kan verdeeld zijn in afdelingen op verschillende plaatsen. Welke afdeling je zaak behandelt, hangt af van het adres en het soort zaak.
De partij die hoger beroep instelt tegen een vonnis.
Behandelt het hoger beroep tegen vonnissen van de arbeidsrechtbank; er is er één in elke stad met een hof van beroep.
Behandelt geschillen over arbeidsovereenkomsten, sociale zekerheid (werkloosheid, ziekte, pensioen…) en de collectieve schuldenregeling.
De beslissing van een hof: hof van beroep, arbeidshof, Hof van Cassatie of hof van assisen.
Een vertrouwelijk overleg met een neutrale bemiddelaar om samen tot een oplossing te komen. Een akkoord bereikt met een erkende bemiddelaar kan de rechter homologeren.
Een beslissing van de rechter op verzoekschrift of in kort geding, of een maatregel die het verloop van de zaak regelt, zoals de conclusietermijnen.
Goederen of geld van een schuldenaar worden geblokkeerd (bewarend beslag) of verkocht om de schuldeiser te betalen (uitvoerend beslag). Een gerechtsdeurwaarder voert het uit.
Een rechter van de rechtbank van eerste aanleg voor geschillen over beslag en de gedwongen uitvoering van vonnissen.
Het overhandigen van een akte door een gerechtsdeurwaarder. De betekening van een vonnis doet de termijnen voor verzet en hoger beroep lopen.
Blokkeert goederen zodat de schuldenaar ze niet kan laten verdwijnen, in afwachting van een vonnis. Vereist dringendheid en een zekere, opeisbare en vaststaande schuldvordering.
Een vast bedrag per ingeleide zaak, om de pro-Deoadvocatuur mee te financieren. Het hoort bij de gerechtskosten: het vonnis bepaalt wie het draagt.
Een beroep bij het Hof van Cassatie tegen een beslissing in laatste aanleg, alleen over rechtsvragen. In burgerlijke zaken binnen drie maanden na de betekening, ondertekend door een advocaat bij het Hof van Cassatie.
Een procedure voor wie zijn schulden duurzaam niet kan betalen: een schuldbemiddelaar stelt een plan op om ze af te lossen. Het verzoek gaat naar de arbeidsrechtbank.
Het geschrift waarin een partij haar argumenten en vorderingen uiteenzet. De rechter legt termijnen vast; een te laat neergelegde conclusie wordt in principe uit de debatten geweerd.
Een afdeling van de rechtbank van eerste aanleg die wanbedrijven berecht, zoals diefstal, oplichting of slagen en verwondingen.
Een akte van de gerechtsdeurwaarder die de tegenpartij oproept om op een bepaalde dag voor de rechter te verschijnen; de gewone manier om een zaak in te leiden. Tussen de betekening en de zitting liggen minstens acht dagen.
Een rechtsmiddel voor wie geen partij was, maar door een beslissing in zijn rechten wordt benadeeld.
Een specialist (arts, architect, boekhouder…) die de rechter aanstelt om vaststellingen te doen en een technisch advies te geven. De rechter hoeft dat advies niet te volgen.
Een vraag aan de rechter zonder tegenpartij, of waarbij de tegenpartij in geval van volstrekte noodzaak niet wordt gehoord, bijvoorbeeld om een bewarend beslag toe te laten.
De partij die de procedure begint en iets van de rechter vraagt.
Elke akte die een gerechtsdeurwaarder opmaakt en betekent, zoals een dagvaarding, een bevel tot betalen of een beslag.
Een afdeling van de rechtbank van eerste aanleg voor familiezaken: echtscheiding, onderhoudsgeld, verblijf van de kinderen en erfenissen.
De partij tegen wie het hoger beroep is gericht.
Het rechtsgebied van een rechtbank van eerste aanleg. Sinds 2014 zijn er twaalf, meestal één per provincie.
Het kleinste rechtsgebied: een of meer gemeenten, of een deel van een stad, met elk een eigen vredegerecht. Het kanton van een adres bepaalt welk vredegerecht bevoegd is.
Van 1 juli tot en met 31 augustus, met minder zittingen. Begint en eindigt een termijn voor hoger beroep of verzet in die periode, dan loopt hij door tot 15 september.
Een brief van de griffie waarmee partijen worden opgeroepen of een beslissing ter kennis wordt gebracht.
Een openbaar ambtenaar die dagvaardingen en vonnissen betekent en vonnissen gedwongen uitvoert, bijvoorbeeld met een beslag.
De kosten van de procedure, onder meer rolrecht, kosten van de gerechtsdeurwaarder en de deskundige, en de rechtsplegingsvergoeding. Het eindvonnis legt ze in principe ten laste van de verliezer.
Iemand die onder eed verklaart wat hij of zij zelf heeft waargenomen. In burgerlijke zaken beveelt de rechter daarvoor een getuigenverhoor.
Het secretariaat van een rechtbank: hier dien je stukken in, vraag je afschriften en wordt het dossier bijgehouden.
Staat de rechter bij op de zitting, houdt het dossier bij en ondertekent mee de vonnissen en processen-verbaal.
Toetst wetten, decreten en ordonnanties aan de Grondwet, onder meer aan de grondrechten, en aan de bevoegdheidsverdeling. Een rechter kan het een prejudiciële vraag stellen.
Een niet-permanent strafhof per provincie (en voor Brussel) met een jury van twaalf burgers, voor de zwaarste misdaden.
Behandelt het hoger beroep tegen vonnissen van de rechtbank van eerste aanleg en de ondernemingsrechtbank. Er zijn er vijf: Antwerpen, Brussel, Gent, Luik en Bergen.
Het hoogste rechtscollege van de rechterlijke orde, in Brussel. Het oordeelt niet opnieuw over de feiten, maar alleen of de wet juist is toegepast en de vormen zijn nageleefd.
Een rechtsmiddel waarmee een hogere rechter de zaak opnieuw beoordeelt. In burgerlijke zaken binnen één maand na de betekening van het vonnis.
Het hoger beroep dat de geïntimeerde zelf instelt tegen hetzelfde vonnis, als antwoord op het hoofdberoep. Dat kan ook na de gewone beroepstermijn.
Een schriftelijke aanmaning aan de schuldenaar om zijn verplichting na te komen. Ze laat vaak de verwijlinterest lopen en gaat meestal aan een procedure vooraf.
De eerste zitting, vermeld in de dagvaarding. Eenvoudige zaken kunnen meteen worden gepleit (korte debatten); anders worden termijnen voor conclusies vastgelegd of wordt de zaak uitgesteld.
Een afdeling van de rechtbank van eerste aanleg voor minderjarigen: wie in een problematische opvoedingssituatie zit en wie een als misdrijf omschreven feit pleegt.
Een gratis of gedeeltelijk gratis advocaat voor wie onvoldoende inkomsten heeft. Aan te vragen bij het bureau voor juridische bijstand van de balie.
Het toezenden van een akte per post of elektronisch, vaak door de griffie met een gerechtsbrief. Soms laat ook een kennisgeving een termijn lopen; de wet zegt wanneer.
Een snelle procedure bij de voorzitter van de rechtbank voor dringende zaken. De beslissing is voorlopig en raakt de grond van de zaak niet.
Een beslissing heeft kracht van gewijsde zodra er geen verzet of hoger beroep meer tegen mogelijk is.
Welk soort rechtbank bevoegd is volgens het onderwerp en het bedrag van de zaak: vrederechter, arbeidsrechtbank, ondernemingsrechtbank…
Partijen kunnen de rechter vragen hen te verzoenen, vóór of tijdens een procedure. Bereiken ze een akkoord, dan wordt het vastgelegd in een proces-verbaal dat uitvoerbaar is zoals een vonnis.
Een openbaar ambtenaar die authentieke akten opmaakt, bijvoorbeeld bij de verkoop van een huis, een huwelijkscontract of een erfenis. De rechter kan een notaris aanstellen voor een gerechtelijke verdeling.
Behandelt geschillen tussen ondernemingen, ongeacht het bedrag, en faillissementen en gerechtelijke reorganisaties. Vroeger heette ze rechtbank van koophandel.
De magistraten die het algemeen belang verdedigen: ze vervolgen misdrijven en geven in sommige burgerlijke zaken advies aan de rechter.
Wie bij een procedure betrokken is en door de beslissing gebonden wordt: de eiser, de verweerder of een tussenkomende partij.
Behandelt overtredingen, vooral in het verkeer, en de burgerlijke vorderingen over schade door een verkeersongeval, ongeacht het bedrag.
Een schriftelijke volmacht om iemand voor de rechter te vertegenwoordigen. Bij onder meer de vrederechter en de arbeidsrechtbank mag een echtgenoot of naast familielid je zo vertegenwoordigen, als de rechter het aanvaardt.
Leidt het openbaar ministerie in een gerechtelijk arrondissement: vervolgt misdrijven en kan in burgerlijke zaken advies geven.
Het hoogste administratieve rechtscollege: het kan beslissingen van de overheid schorsen en vernietigen. Het geeft ook advies over ontwerpen van wetten en decreten.
De algemene rechtbank van het gerechtelijk arrondissement, met onder meer een burgerlijke rechtbank, een correctionele rechtbank en een familie- en jeugdrechtbank. Ze behandelt alles wat niet aan een andere rechtbank is toegewezen, en het hoger beroep tegen vonnissen van de vrederechter en de politierechtbank.
Een magistraat die het geschil onafhankelijk en onpartijdig beslecht.
Vrijstelling van de proceskosten, zoals rolrecht en kosten van de gerechtsdeurwaarder, voor wie onvoldoende inkomsten heeft. Je vraagt ze aan bij het bureau voor rechtsbijstand van de rechtbank.
Een forfaitaire tegemoetkoming in de advocatenkosten van de winnende partij, die de verliezer betaalt. Het bedrag hangt af van de waarde van de vordering; de rechter kiest tussen een wettelijk minimum en maximum.
Een vaste belasting per zaak voor de inschrijving op de rol; het bedrag hangt af van de rechtbank. Het hoort bij de gerechtskosten die de verliezer in principe draagt.
Een vordering van de verweerder tegen de eiser in dezelfde procedure.
Een periode waarbinnen iets moet gebeuren. De dag van de akte telt niet mee; valt de laatste dag op een zaterdag, zondag of feestdag, dan schuift hij op naar de volgende werkdag.
De minimale tijd tussen de betekening van de dagvaarding en de zitting: acht dagen, twee dagen in kort geding, en langer als de verweerder in het buitenland woont.
Welke rechtbank van een bepaald soort bevoegd is volgens de plaats: meestal die van de woonplaats van de verweerder, soms die van een andere plaats, zoals waar de verbintenis moet worden uitgevoerd.
Een vonnis dat kan worden uitgevoerd, ook al loopt er hoger beroep. Sinds 2015 is dat in burgerlijke zaken de regel voor eindvonnissen, tenzij de rechter anders beslist; voor verstekvonnissen gelden andere regels.
Een stuk dat gedwongen uitvoering toelaat, zoals een vonnis met het formulier van tenuitvoerlegging of een notariële akte. Zonder uitvoerbare titel geen uitvoerend beslag.
Beslag om goederen te verkopen en de schuldeiser met de opbrengst te betalen; kan alleen op grond van een uitvoerbare titel.
Na een bepaalde tijd kan je een recht niet meer voor de rechter afdwingen. De gewone termijn voor persoonlijke vorderingen is tien jaar; veel vorderingen verjaren sneller.
Een partij die niet verschijnt, kan bij verstek worden veroordeeld. De rechter wijst de vordering dan toe, tenzij ze strijdig is met de openbare orde.
De partij tegen wie de procedure wordt ingesteld.
Het rechtsmiddel van wie bij verstek werd veroordeeld: dezelfde rechter beoordeelt de zaak opnieuw. In burgerlijke zaken binnen één maand na de betekening.
Een schriftelijke vraag aan de rechter die ter griffie wordt neergelegd; de griffie roept de partijen op met een gerechtsbrief. Kan alleen waar de wet het toelaat, bijvoorbeeld in huur- of familiezaken.
De beslissing van een rechtbank: vredegerecht, politierechtbank, rechtbank van eerste aanleg, ondernemings- of arbeidsrechtbank.
De rechtbank dichtst bij de burger, één per gerechtelijk kanton. Ze behandelt geschillen tot € 5.000 en, ongeacht het bedrag, onder meer huur, burenruzies en beschermingsmaatregelen voor meerderjarigen.
De rechter van het vredegerecht. Hij of zij probeert de partijen vaak eerst te verzoenen.
Partijen kunnen samen een zaak voor de rechter brengen zonder dagvaarding, met een gezamenlijk verzoek.
De interestvoet die jaarlijks wordt vastgelegd en geldt als partijen niets anders afspraken, bijvoorbeeld op een schuld na ingebrekestelling of op een veroordeling.
Een verzoek om een rechter te vervangen omdat er gewettigde twijfel is over zijn of haar onpartijdigheid.
Algemene uitleg, geen juridisch advies: er bestaan uitzonderingen. De Engelse termen zijn omschrijvingen, geen officiële vertalingen. Artikelen van het Gerechtelijk Wetboek (Ger.W.) tenzij anders vermeld.